Soạn hoạt động Gói SCORM

Hoạt động Gói SCORM đưa một bài e-learning có sẵn vào bài học: bạn tải lên tệp .zip theo chuẩn SCORM do đối tác hoặc công cụ soạn (Articulate, iSpring, Captivate...) xuất ra, hệ thống kiểm và giải nén gói, rồi học viên chạy gói ngay trong trang học. Kết quả gói báo về (xem xong, đạt, điểm) được ghi vào tiến độ khoá học như mọi hoạt động khác.

Ai dùng

• Người soạn khoá của tổ chức đã có sẵn học liệu e-learning: doanh nghiệp mua khoá an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy, tuân thủ từ nhà cung cấp; trung tâm có bài giảng dựng bằng Articulate Storyline, iSpring Suite, Adobe Captivate.
• Không dùng cho nội dung bạn tự soạn trong hệ thống. Bài đọc, video, quiz soạn trực tiếp thì sửa được từng câu, AI viết giúp được và tìm kiếm được theo nội dung; gói SCORM thì không, vì nội dung nằm trong gói.

Loại này chỉ có trong menu Thêm Activity khi tổ chức bật module Gói SCORM. Tổ chức tạo bằng hồ sơ Doanh nghiệp (đào tạo nội bộ) có sẵn; tổ chức khác liên hệ quản trị hệ thống để bật.

Chuẩn bị gói

Trong công cụ soạn, chọn xuất (Publish) cho LMS ở định dạng SCORM 1.2 hoặc SCORM 2004. Kết quả là một tệp .zip; tải nguyên tệp đó lên, đừng giải nén rồi nén lại nếu không cần.

Gói hợp lệ khi:

Điều kiện	Chi tiết
Là tệp .zip	Tối đa 100 MB khi tải lên. Khi giải nén tối đa 512 MB và 5000 tệp.
Có imsmanifest.xml	Nằm ở gốc gói, hoặc trong một thư mục con duy nhất (trường hợp bạn nén cả thư mục). Hai thư mục con cùng có manifest thì gói bị từ chối vì không biết chọn cái nào.
Manifest có mục chạy được	Mỗi mục trong manifest phải trỏ tới một tài nguyên có đường dẫn tệp mở đầu.

Mẹo khi xuất:

• Chọn SCORM 1.2 nếu không có lý do chọn 2004. Hệ thống chạy cả hai, nhưng phần điều hướng và trình tự (sequencing) của 2004 không được dùng (xem Giới hạn), nên 2004 không cho thêm gì.
• Đặt báo cáo "đạt/trượt" nếu gói có bài kiểm tra, và đặt điểm đạt ngay trong công cụ soạn. Hệ thống lấy kết quả gói báo về chứ không tự chấm.
• Bật "cho làm lại" trong công cụ soạn nếu muốn học viên thi lại khi trượt. Việc làm lại do gói quyết định, không do hệ thống.

Thêm vào bài học

Trong Course Builder, dùng nút Thêm Activity trong bài học và chọn loại Gói SCORM, rồi mở trang sửa hoạt động. Khối Gói SCORM có:

Ô	Nội dung
Tệp gói SCORM (.zip)	Tải gói lên. Bắt buộc khi hoạt động chưa có gói.
Gói hiện có	Chỉ hiện khi đã có gói: tiêu đề trong gói, phiên bản, số SCO, dung lượng giải nén. Ví dụ: An toàn lao động tại xưởng (SCORM 1.2, 2 SCO, 35.2 MB).
Điều kiện hoàn thành	Xem hết hoặc đạt (completed / passed) (mặc định) hoặc Chỉ khi đạt (passed). Xét trên mọi SCO của gói.
Cách lấy điểm	Điểm cao nhất (mặc định) hoặc Điểm lần gần nhất.

Bấm Lưu: hệ thống kiểm gói, giải nén và đọc manifest. Gói có vấn đề thì thông báo đỏ nêu lý do và hoạt động không được lưu; sửa gói rồi tải lại.

SCO là gì? Một gói có thể gồm nhiều phần chạy riêng, mỗi phần gọi là một SCO (ví dụ "Giới thiệu" và "Kiểm tra"). Học viên thấy chúng thành mục lục bên trái trình chạy.

Chọn điều kiện hoàn thành

• Xem hết hoặc đạt: SCO tính là xong khi gói báo completed hoặc passed. Hợp với bài chỉ có nội dung, hoặc bài có kiểm tra nhưng bạn chỉ cần học viên đã làm.
• Chỉ khi đạt: SCO chỉ tính khi gói báo passed. Dùng khi hoàn thành khoá phải chứng minh đạt yêu cầu (đào tạo bắt buộc, an toàn lao động). Lưu ý: SCO chỉ có nội dung thường chỉ báo completed, không bao giờ báo passed, nên với luật này hoạt động sẽ không bao giờ hoàn thành. Chỉ chọn khi mọi SCO của gói đều có bài kiểm tra.

Thay gói

Mở trang sửa hoạt động và tải tệp mới vào ô Tệp gói SCORM (.zip) (ô này luôn trống khi mở form; để trống là giữ gói hiện có). Khi lưu, gói mới được cài, gói cũ bị xoá.

Thay gói xoá dữ liệu học dở của gói cũ (vị trí đang học, dữ liệu gói đã lưu, trạng thái từng mục), kể cả khi gói mới giữ cùng mã SCO. Kết quả đã ghi vào tiến độ khoá được giữ nguyên: ai đã hoàn thành vẫn hoàn thành, điểm đã ghi vẫn còn.

Hệ quả cho học viên:

• Ai đang học dở sẽ bắt đầu lại gói mới từ đầu ở lần mở kế tiếp.
• Học viên đang mở gói cũ đúng lúc bạn thay sẽ không lưu được kết quả tiếp; tải lại trang là vào gói mới.

Vì vậy nên thay gói ngoài giờ học viên đang học, và báo trước nếu nhiều người đang học dở.

Nhân bản, xuất và nhập khoá

• Nhân bản hoạt động (icon nhân bản trong Course Builder) chép cả gói sang bản mới. Xoá bản sao không ảnh hưởng bản gốc. Gói lớn thì nhân bản mất vài giây.
• Xuất khoá học mang theo tệp .zip gốc của gói, đặt ở phần riêng tư của bản xuất (không lên vùng tệp công khai khi nhập). Nhập ở tổ chức khác thì gói được cài lại và kiểm lại từ đầu. Nếu bản xuất thiếu gói hoặc gói hỏng, hoạt động vẫn được nhập nhưng chưa có gói; mở trang sửa và tải gói lên lại.

Xem thử

Trang Mở thử gói SCORM chạy gói đúng như học viên thấy, nhưng không lưu kết quả (có dải màu vàng "Chế độ mở thử" ở đầu). Chỉ người có quyền sửa khoá học mới mở được.

Các đường vào (đều chỉ có khi hoạt động đã có gói và bạn sửa được khoá):

1. Trang sửa hoạt động → nút Mở thử gói SCORM ở đầu trang. Trang mở thử mở ở tab mới.
2. Course Builder → biểu tượng ▶ (Mở thử gói SCORM) trên dòng của hoạt động, cạnh bút chì sửa. Cũng mở ở tab mới. Không cần bật xem trước hay xuất bản hoạt động.
3. Bật Cho phép xem trước cho hoạt động, mở trang giới thiệu khoá rồi bấm xem trước hoạt động. Thẻ SCORM có nút Mở thử. Người xem thường chỉ thấy thẻ tóm tắt gói (tiêu đề, phiên bản, số mục chạy được, dung lượng, điều kiện), không thấy nút này.
4. Mở thẳng đường dẫn /scorm/preview/<mã hoạt động> trên tên miền của tổ chức (mã hoạt động là số trên đường dẫn trang sửa hoạt động).

Muốn thử cả phần ghi tiến độ thì ghi danh một tài khoản thử vào khoá và học như học viên.

Học viên thấy gì

• Mục lục bên trái (chỉ khi gói có hơn một mục): mỗi SCO một dòng, kèm trạng thái Chưa học, Đang học, Đã xem qua, Chưa đạt, Đã xong, Đạt và chấm màu (xám, vàng, đỏ, xanh). Học viên bấm mục nào cũng mở được, không bị ép theo thứ tự.
• Khung chạy gói với tiêu đề mục đang mở và nút Toàn màn hình (bấm lại Thoát toàn màn hình).
• Tiếp tục từ chỗ cũ: đóng trang giữa chừng rồi mở lại, gói nhận lại vị trí và dữ liệu đã lưu (với gói có hỗ trợ tiếp tục, là hầu hết gói từ Articulate, iSpring, Captivate).
• Hoạt động chưa có gói: học viên thấy "Gói SCORM của hoạt động này chưa được tải lên. Hãy báo giảng viên."

Chi tiết phía học viên: Gói SCORM.

Điểm và tiến độ

• Khi nào hoạt động hoàn thành: khi mọi SCO của gói đạt điều kiện hoàn thành bạn chọn. Lúc đó hoạt động được đánh dấu hoàn thành, thanh tiến độ của khoá cập nhật ngay (không cần tải lại trang), và mọi thứ dựa trên tiến độ khoá (học tuần tự, chứng chỉ, đào tạo được giao của doanh nghiệp) chạy như với hoạt động khác.
• Điểm của một SCO lấy từ điểm gói báo về, quy về thang 100 (gói báo điểm thô thì chia cho điểm tối đa của gói, mặc định 100). Điểm của hoạt động là trung bình các SCO có điểm. SCO không báo điểm thì không tính vào trung bình.
• Điểm ghi vào đâu: khi hoạt động hoàn thành, hệ thống ghi một lượt làm với điểm trên thang 100 và kết quả đạt hay không (đạt khi không SCO nào trượt). Giảng viên thấy nó như badge điểm trên ma trận Tiến độ khóa học. Học viên làm tiếp sau khi đã hoàn thành thì điểm cập nhật theo Cách lấy điểm: Điểm cao nhất giữ điểm cao nhất, Điểm lần gần nhất lấy điểm mới nhất.
• Hoạt động chưa hoàn thành thì chưa có điểm ở đâu cả, kể cả khi học viên đã làm xong một SCO có điểm.

Giới hạn và lưu ý

• Dung lượng: tải lên tối đa 100 MB. Gói lớn hơn (thường do video nhúng) thì tách video ra hoạt động Video riêng, hoặc giảm chất lượng video khi xuất.
• Phiên bản: SCORM 1.2 và SCORM 2004. Không hỗ trợ AICC, xAPI (Tin Can), cmi5.
• Không có trình tự của SCORM 2004 (sequencing and navigation): mục lục luôn cho chọn tự do, luật khoá mục hay tự chuyển mục khai trong gói bị bỏ qua. Nếu thứ tự quan trọng, tách thành nhiều hoạt động và bật học tuần tự cho khoá.
• Gói dùng Flash không chạy (tệp .swf bị chặn; trình duyệt cũng đã bỏ Flash). Xuất lại gói ở dạng HTML5.
• Một lần thử cho mỗi SCO: hệ thống giữ một bộ dữ liệu cho mỗi học viên trên mỗi SCO. Mở lại là tiếp tục, không bắt đầu lượt mới. Làm lại được hay không do gói quyết định.
• Mở hai tab cùng lúc: hai tab mở hai mục khác nhau của cùng gói có thể nạp nhầm dữ liệu của mục mở sau cùng. Khuyên học viên học trên một tab.
• Phiên chạy dài nhất 12 giờ: để trang học mở liền hơn 12 giờ thì kết quả sau mốc đó không lưu được. Tải lại trang là có phiên mới.
• Gói chạy cô lập: gói chạy trong khung tách biệt, mã trong gói không đọc được phiên đăng nhập hay dữ liệu của trang học. Gói chỉ biết về học viên những gì chuẩn SCORM cung cấp (tên và mã học viên).
• AI không viết nội dung cho loại này, và tìm kiếm trong khoá chỉ thấy tiêu đề hoạt động, tiêu đề gói và tên các mục, không thấy chữ bên trong gói.

Câu hỏi thường gặp

Tải lên báo "Không tìm thấy imsmanifest.xml..." Tệp zip không phải gói SCORM, hoặc manifest nằm sâu hơn một cấp thư mục. Mở zip ra xem: imsmanifest.xml phải ở gốc hoặc trong đúng một thư mục. Thường gặp khi tải nhầm bản xuất "Web" hay "HTML5" thay vì bản "LMS / SCORM", hoặc khi nén một thư mục chứa thư mục gói. Các thông báo khác:

Thông báo	Nguyên nhân và cách xử lý
Tệp tải lên không phải tệp .zip hợp lệ.	Tệp hỏng hoặc không phải zip (ví dụ .rar, .7z). Nén lại bằng zip.
imsmanifest.xml có khai báo DOCTYPE, bị từ chối vì lý do an toàn.	Manifest bị sửa tay hoặc do công cụ lạ sinh ra. Xuất lại từ công cụ soạn.
imsmanifest.xml không có mục nào chạy được...	Manifest không trỏ tới trang nào. Xuất lại gói.
Gói chứa đường dẫn không an toàn...	Zip có tệp với đường dẫn tuyệt đối hoặc ... Nén lại từ thư mục gói.
Gói quá lớn khi giải nén / quá nhiều tệp.	Quá 512 MB hoặc 5000 tệp sau giải nén. Giảm video, ảnh trong gói.

Học viên báo gói hiện "không tìm thấy hệ thống học" (LMS not found, unable to find API) Gói không tìm thấy giao tiếp SCORM. Hệ thống cung cấp giao tiếp này cho mọi trang .html/.htm của gói khi gói chạy trong khung của trang học, nên lỗi thường do:

• gói mở nội dung trong cửa sổ mới thay vì chạy tại chỗ: tắt tuỳ chọn "mở trong cửa sổ mới" (launch in new window) khi xuất rồi thay gói;
• trang mở đầu của gói không phải tệp .html/.htm: xuất lại gói ở dạng HTML5 chuẩn;
• học viên mở tệp của gói bằng đường dẫn chép ra ngoài thay vì vào qua trang học.

Thử bằng Mở thử: gói chạy được ở đó thì lỗi nằm ở phía máy học viên (trình chặn quảng cáo, trình duyệt quá cũ). Nếu trang học đã mở quá 12 giờ, tải lại trang trước khi thử lại.

Học viên đã làm xong mà điểm không lên, hoạt động chưa hoàn thành Kiểm lần lượt:

1. Mọi mục trong mục lục đã Đã xong hoặc Đạt chưa? Hoạt động chỉ hoàn thành khi mọi SCO đạt điều kiện; một mục còn Đang học là chưa xong.
2. Điều kiện là Chỉ khi đạt mà có SCO chỉ báo completed (mục nội dung không có bài kiểm tra)? Đổi sang Xem hết hoặc đạt.
3. Hoạt động đã hoàn thành mà ô trên ma trận tiến độ không có badge điểm: gói không gửi điểm. Bật báo cáo điểm khi xuất rồi thay gói.
4. Học viên có đang ở trang Mở thử không? Mở thử không lưu gì.

Muốn cho học viên làm lại Nếu gói có nút làm lại (thường hiện khi trượt), học viên mở lại mục đó và làm tiếp; kết quả mới ghi đè lên kết quả cũ của mục, còn điểm hoạt động theo Cách lấy điểm. Hệ thống chưa có nút xoá kết quả để học viên làm lại từ đầu, và không tạo lượt thử mới; gói không cho làm lại thì cần xuất lại gói với tuỳ chọn cho làm lại rồi thay gói.